Utrecht, 4 februari 2012 - Zes van acht veelgebruikte sportkledingstukken bevatten nanodeeltjes zilver. Op geen enkel product wordt dit vermeld. Bij het wassen van vier van deze producten spoelden in alle gevallen zilverdeeltjes, waaronder nanozilver, uit. Dat blijkt uit een analyse van onderzoeksinstituut RIKILT (Wageningen UR), in opdracht van Natuur & Milieu. De nanodeeltjes komen deels in het milieu terecht. De resultaten worden vanavond toegelicht in het VARA-programma Kassa.

Nanozilver wordt in kleding toegepast omdat het bacteriën doodt die verantwoordelijk zijn voor zweetgeur. 'Wij adviseren consumenten deze producten niet te kopen zolang onduidelijk is hoe nanozilver zich in het milieu gedraagt en in het menselijk lichaam,' zegt Sijas Akkerman van Natuur & Milieu. Hiermee volgt hij het advies van het Duitse Nationale Instituut voor Risicobeoordeling dat de Duitse overheid adviseert om geen kleding met nanozilver op de markt toe te laten zolang niet zeker is dat deze producten onschadelijk zijn.

Over de test
Natuur & Milieu liet acht kledingstukken testen die claimen zilver te bevatten of een antibacteriële werking te hebben. Zes van de acht kledingstukken bevatten inderdaad nanozilver. Twee shirts en een paar sokken werden vervolgens tien keer gewassen. Van alle producten bleek zilver in het waswater te zijn gekomen, variërerend van elf procent tot honderd procent van de oorspronkelijke hoeveelheid. Een deel hiervan is nanozilver. Akkerman: 'Naast onnodige risico's voor mens en milieu betekent dit ook misleiding van de consument. De meeste nanosokken zijn na een aantal wasbeurten weer gewone zweetsokken.'

Uiteraard zijn de resultaten voorgelegd aan de producenten. Geen van hen heeft gereageerd op het verzoek om onderzoeksrapporten over de veiligheid van hun producten te overleggen. Kaikkialla reageerde op geen enkele vraag.  Crivit en Haglöfs ontkennen de aanwezigheid van nanodeeltjes in hun geteste producten. X Socks en Asics bevestigen de aanwezigheid van nanodeeltjes, maar ontkennen mogelijke risico's. Falke zegt sinds 2010 geen nanozilver meer te gebruiken, maar in het geteste product (gekocht medio 2011) werd dit wel aangetroffen.

Antibacteriële werking
De antibacteriële werking van zilver maakt dit tot een sterk antibioticum, met vele goede toepassingen in de medische wereld. Naarmate echter meer mensen vaker aan (nano)zilver blootstaan vergroot dit de kans op immuniteit waardoor zilver zijn werking als antibioticum zou kunnen kwijtraken. Daarnaast is onbekend wat met het nanozilver gebeurt als de kleding wordt afgedankt.

Bij twijfel niet doen
Natuur & Milieu gaat uit van het voorzorgprincipe en vindt dat alleen veilige, goed geteste en nuttige producten op de markt aangeboden mogen worden. Sijas Akkerman: 'Er moet meer onderzoek komen naar de specifieke risico's van nanodeeltjes, om te beginnen bij consumentenproducten. Vooralsnog moet de consument in ieder geval weten in welke producten nano verwerkt is, zodat hij zelf kan kiezen om dit product wel of niet te kopen.'  Natuur & Milieu stelt haar gegevens uit deze test ter beschikking voor een openbaar nano-registratiesysteem. En pleit tevens voor een voorlopig verbod op nanozilver in textiel in Europees verband.

Zie www.nanocontrole.nl voor meer informatie en het onderzoeksrapportvan RIKILT.